Starklar kuzeyi gerçekten iyi yönetiyor mu?

[Taha231]

Lorenin tarihini ve hikayesini okurken bu soru aklıma geldi ve hâlâ kafamı kurcalıyor.

Starklar binlerce yıl boyunca Kuzey'i yönettiler, ancak Kuzey:

- Hiçbir şekilde gelişme göstermiyor, Kral Yolu (Targaryenlerin inşa ettiği) dışında hiçbir yol yok, Beyaz Liman (Manderly ailesi tarafından kurulan) dışında hiçbir şehir yok, Kuzey'in donanması bile yok.

- Kuzeyliler kışın tarım yapamazlar, ekin ekemezler; evet, elbette bunun sebebi sert kışlar, ama Kuzeyliler binlerce yıldır bu şekilde yaşıyorlar. Gerçekten de hiçbir önlem geliştirmediler mi?

- Kuzey'in kendine ait ham maddesi yok. Evet, kereste ve deri satıyorlar, ama bunlar sadece Kuzey'e özgü değil, her yerde mevcut. Kuzeyliler neden madencilik yapmıyor? Bu tür coğrafyalarda bol miktarda kaynak bulunmalı.

Targaryen döneminde Starklar:

- Aegon'a diz çöktüler, ama bunu karşılığında hiçbir şey almadan, hiçbir taviz talep etmeden yaptılar.

- Buz ve ateş antlaşmasının gerçekleşmesi için hiçbir girişimde bulunmadılar. Örneğin, Daeron'un varisi Baelor Breakspear bir Stark kızıyla evlenebilirdi. Starklar asla böyle bir girişimde bulunmadılar.

- Kuzeyin sayılı tarım alanlarından biri olan Yeni Hediye'yi geri almaya çalışmadılar. Bunun için onlarca fırsatları vardı. Cregan isteseydi, kesinlikle yapabilirdi.

- Moat Cailin hâlâ harabe halinde; yeniden inşa etmeye çalışmadılar.

- Donanmaları yok ve batı kıyıları demir doğumlu akıncılar için açık bir hedef olmasına rağmen yeni bir donanma inşa etmek için de hiçbir çaba göstermiyorlar.

Evet, Kuzey'de yaşamanın kendine özgü zorlukları olduğunun farkındayım, ancak Starklar binlerce yıldır Kuzey'i yönetiyorlar ve bu sorunlara karşı hiçbir önlem almıyorlar. Sadece Kuzey'in varlığını sürdürmesini sağlıyorlar; hiçbir şekilde geliştirmiyorlar.

[👑 The Wolf Pack]

Aslında oldukça haklı bir eleştiri ve soru ama bence buradaki bu sorunların temel sebebi yazarın bunları düşünmemesinden kaynaklı. Genel olarak ASOIAF'ı erken dönem orta çağ avrupası döneminde tutmaya çalışırken hikaye gidişatı gereği o an ihtiyaç duyduğu noktaları eklemek dışında genel anlamda teknolojik vb şeyleri eklemediğini görüyoruz. Yol örneğinde olduğu gibi... Jae dönemine kadar hiçbir krallık binlerce yıldır yol yapmamış, patikayla idare etmiş. Yani haneler 5-10k yıldır olmasına rağmen Westeros bile gelişmemiş genel anlamda; sadece Hisar oluşmuş zamanında ama onlar bile teknolojik bir hamle yapmayı becerememiş. Bu gerçekçi değil zaten. Dürbünler bile Myr'den geliyor, yani bir mercek bile geliştirmek gibi nispeten basit sayılabilecek bir şeyi becerememişler. Hisar yazıyorsan bunları yapabilecek hale getirmen gerekir o evreni aslında.

Söylediğin gibi illa bir maden olmalı, kullanılabilir ama yok fakat dikkat edersen genel anlamda Batıdiyardaki altın madenleri dışında, Westeros'ta pek bir maden işlemeciliğinden bahsedildiğini bilmeyiz. Sur ötesinde Thennlerin bronz işlediğini biliyoruz. Bran'ın görülerine de bakarsak Andallar demir getirmeden önce Westeros genel olarak (ve Essos da muhtemelen) bronz madenciliği yapıyor. Değerli taşlardan bahsedildiğine göre bunlar da var ama kaynak yeri pek bahsedilmiyor. Bu gibi çok eksik şey var evren kurulumunda.

Bu sebeple sadece Kuzey değil genel anlamda hiçbir bölgede beklenen şeyler görünmüyor, eksik kalmış.

Starkların "iyi yönetici," olması meselesini basitçe farklı standartlarda ele almak zorundayız haliyle (ve diğer haneleri); sadakat vb şeyler... Kuzey oldukça zorlu şartlara ve zorlu-sert hanelere-insanlara sahip bir yer; Yabanıl ve Dothrak karışımı bir zihin yapıları var; güçlü olmalısın ve sana saygı duymaları gerekir yönetebilmen için, aksi halde Karstark örneğinde gördüğümüz gibi (ve Bolton) nanik atarlar, isyan ederler vs... Skagos adası misal "güç" ile sadakat gösterir, kalpten değildir (öyle izlenim veriyor en azından) ve Kuzeyliler için bile korkutucudur bu insanlar ve Starklar öyle bir dize getirmiş ki bir daha isyan etmeyi göze alamamışlar. Zaten diğer haneleri de dize getirmiş, gelmem diyenleri yok etmişler; zamanında gayet acımasız bir haneden bahsediyoruz. Bir kere diz çöktürdükten sonra da adaletle yönetmişler, saygı-sevgi-korku karışımı bir dengeyle yönetmişler.

Olay sadece Kuzeyin varlığını devam ettirmek değil, o her şekilde devam ederdi zaten; olay, o kadar sert haneleri kalben kendine bağlamak. Targaryenlar 300 sene ancak dayanabildi, anında şutlandılar. Güneyde, Starklarda olduğu gibi, düşen ve tahta geri gelsin Azam Lordu diye uğraşacak bir krallık var mı sizce? Yok.

[Balıkkaya]

Starklar'ın Kuzey'i iyi yönettiğine dair somut deliller bulmamıza gerek olmadığını düşünüyorum. O topraklardaki hanelerin her biri özgürlüğüne düşkün, küstah ve gururlu. Buna rağmen Starklar'a olan bağlılıklarından hiçbir zaman vazgeçmediler. Frey ve Bolton'ların ihanetini saymıyorum, çünkü Ejderhaların Dansı'nda Wyman Manderly'nin Davos'la aralarında geçen "the North remembers" diyaloğu, çoğu hanenin ihaneti unutmadığını ve Starklara sonuna kadar bağlı olduğunu kanıtlıyor. Kışyarı'nda bir Stark görmek için Kral Stannis'i destekleyecekler.

[👑 The Wolf Pack]

 Kışyarı'nda bir Stark görmek için Kral Stannis'i destekleyecekler.

Daha çok "kullanacaklar," hatta "kullanıyorlar," demek daha doğru olur çünkü net şekilde bence Bolton'un dikkatini Stannis ile dağıtıyorlar.